“De islam is een oorlogszuchtige religie, Mohammed was een pedofiel en Erdogan is een totale freak.” Geert was laatst weer lekker op stoom in het Lagerhuis. Hij was eindelijk Engeland binnengekomen om zijn Fitna te vertonen en duidelijk was dan ook dat hij dit vol in de schijnwerpers wilde zetten. Als afsluiter sprak hij de wens uit om premier van Nederland te worden. De aanwezige journalisten roken bloed en de volgende dag was het krantenkopnieuws. “Geert Wilders, toekomstige premier van Nederland?”
De afgelopen maanden en zelfs jaren weet de PVV van Geert Wilders zich continu in de schijnwerpers te zetten. Over alles heeft de PVV een mening die tegen de gevestigde partijen ingaat. Die partijen (waaronder de PvdA en het CDA) springen daarop in en zetten zich vervolgens klem in de val die integratie heet.
Door deze trucjes weet Wilders een trouwe aanhang voor zich te winnen. In de peilingen is de PVV het meest stabiel van alle partijen en steeds meer mensen durven uit te spreken dat ze op 9 juni 2010 op de PVV zullen stemmen. De PVV is populair en niet zo’n beetje ook. Zal de PVV dit kunnen volhouden of zal het als een kaartenhuis in elkaar vallen?
Vergelijkbare situaties hebben zich namelijk al vaker voorgedaan. Het bekendste is die van de LPF, in het begin van het afgelopen decennium. Met als boegbeeld Pim Fortuyn, een charmante professor, haalde de LPF in één klap 26 zetels bij de verkiezingen. Fortuyn was twee weken voor de verkiezingen vermoord door een extreem-linkse activist en de partij was zijn leider opeens kwijt. Regeringsdeelname zat er nog wel in, maar nadat het kabinet gevallen was door interne ruzies binnen de LPF kromp de partij van 24 zetels in 2002 naar 8 in 2003 en uiteindelijk 0 in 2006. Het geesteskind van een charismatische politicus was niet meer. Het lijkt net een soapverhaal.
Een voorbeeld dat zich tegenwoordig nog steeds ontwikkeld is dat van de SP. Onder leiding van voormalig lasser Jan Marijnissen steeg de Socialistische Partij van 9 zetels in 2003 naar 25 zetels in 2006. De partij had grote plannen om te regeren en de ontevreden kiezers kozen voor Marijnissen en zijn hard geluid tegen Balkenende. Vervolgens kreeg de SP in de coalitieonderhandelingen geen steun van Wouter Bos en konden de beloftes niet waargemaakt worden. Boegbeeld Marijnissen zwaaide af als politiek leider en onder leiding van schreeuwlelijk Agnes Kant zakte de SP in de peilingen weer naar het oude niveau.
De PVV van Wilders zit ook zo in elkaar. Een politiek leider die (schijnbaar) herkenbaar is voor veel Nederlanders en zijn partij verlichaamt. Zoals Fortuyn de LPF groot maakte en Marijnissen de SP bracht Wilders zijn partij naar het niveau waar het zich nu bevindt. Wat als Wilders geliquideerd wordt of afzwaait? En dat is niet het enige probleem. De LPF én SP hadden na hun overwinningen moeite om geschikte Kamerleden te vinden. De PVV deed met de gemeenteraadsverkiezingen maar in twee gemeenten in, omdat ze moeite hadden raadsleden te selecteren. In wandelgangen wordt gefluisterd dat Wilders zijn achterban ook ‘domme mensen’ noemde. Hoe moet hij een Kamerfractie van 25 man vormen als er niemand geschikt is?
De PVV graaft hiermee een spreekwoordelijke kuil. Als de verkiezingen verlopen zoals de peilingen voorlopen, is het niet meer dan realistisch dat de PVV deelneemt aan de formatiebesprekingen. Als ze in de coalitie komen, zijn er ministers nodig, die waarschijnlijk uit de Kamer komen en al politieke ervaring hebben. De gaten in de Kamer moeten vervolgens weer gevuld worden met onervaren krachten.
Ruzies en conflicten kunnen het gevolg zijn. Zoals Eduard Bomhoff en Herman Heinsbroek elkaar publiekelijk afmaakten in 2003, kunnen meningsverschillen binnen de PVV funest zijn voor het evenwicht binnen de partij. Wilders kan niet alles verbloemen. Daar is het probleem van nieuwe politieke partijen. Een voorbeeld voor een geoliede politieke machine is het CDA. Alles is afgestemd naar de partijideologie en de bewindslieden vallen elkaar publiekelijk niet af. Bij de PVV is zoiets nog niet voorgekomen, in een dergelijke kleine fractie kunnen meningsverschillen weggemoffeld worden.
Publieke vernederingen echter niet. Hero Brinkman, een PVV-prominent, zette zichzelf en de PVV ten schande toen hij in 2009 zich dronken vertoonde in Nieuwspoort, de Haagse journalistensociëteit. Hij erkende later een drankprobleem, was hem als volksvertegenwoordiger natuurlijk niet in dank werd afgenomen.
Het zijn wellicht kinderziekte van de partij. Alles heeft namelijk tijd nodig om te groeien en niks functioneert in één dag perfect. Zoals het er nu uitziet is wordt de PVV een serieuze kandidaat voor de formatiebesprekingen. Als de PVV beloftes kan waarmaken zal dit de kiezer tevreden stemmen, zodat deze bij zijn of haar stemkeuze blijft na vier jaar. Als Wilders, als premier of vice-premier zijn werk goed doet en de PVV bij elkaar kan houden, kan hij op een vaste achterban stemmen.
De afgelopen maanden is Geert zich helemaal aan het aanpassen op de verkiezingen. De PVV lijkt het label van one-issuepartij van zich af te willen schudden en maakt zich sterk voor behoud van de AOW-leeftijd en ondersteuning van ouderen in Nederland. Wilders heeft in de media aangekondigd dat hij bereid is concessies te willen doen in ruil voor een mogelijkheid voor een coalitie. Standpunten als de immigratiestop en het hoofddoekjesverbod zouden echter onbespreekbaar zijn. Gezien het feit dat alle andere politieke partijen afwijzend tegenover deze standpunten staan is regeringsdeelname nog ver weg.
Daarom moet het roer om bij Geert. En snel. Als hij wilt regeren en zo de steun van zijn kiezers wilt behouden. De mensen voelen zich aangesproken door zijn directe taalgebruik en de politici voelen zich geïntimideerd dor zijn manier van debatteren, maar er komt een tijd dat het volk doorheeft dat Wilders enkel problemen aankaart en vervolgens niet met oplossingen komt. De gevestigde orde zal zich gaan aanpassen in debatten en zullen het ook aandurven problemen aan te kaarten. Niemand heeft op het moment de oplossing voor het immigratieprobleem en als dat er niet gaat komen zal het volk het vertrouwen in Geert Wilders en zijn PVV verliezen. Hij zou het namelijk oplossen. Als oppositiepartij is het heel makkelijk om kritiek te leveren op het kabinet, maar bij een eventuele regeringsdeelname zal er ook kritiek komen van de oppositie. Daar moet een partij mee kunnen leven.
De media heeft Wilders in ieder geval mee. Sinds Fortuyn de media beschuldigde van demonisering en verduisteren van zijn uitspraken durft de media niks meer te verbergen. In de tijd van Hans Janmaat (Centrum Democraten) kon de media nog alles doen en laten en werd Janmaat gewoonweg genegeerd. Wilders zorgt voor zoveel opschudding dat de media wel aandacht aan hem moet besteden. En hoe meer aandacht, hoe beter.
Zolang de PVV zich echter blijft profileren als een protestpartij zal het geen lang leven beschoren zijn. De CD, LPF en SP zijn hier de afgelopen decennia aan ondergegaan. De waan van de dag regeert nog steeds in politiek Den Haag en het volk is in hun stemkeuze soms erg verwarrend. Veel conservatieve stemmers van SP (extreem-links) zijn de afgelopen jaren naar de PVV (extreem-rechts) vanwege het immigratiebeleid. Over een paar jaar kunnen die stemmers zo weer terug zijn bij de SP.
Wilders is een begaafd politicus, maar ook een man die soms niet goed nadenkt over zijn uitspraken. Den Haag is gewoonweg niet erg flexibel en achterkamertjespolitiek is heus niet verdwenen naar Paars II. Als Geert door blijft gaan met het discrimineren van bevolkingsgroepen zal de gevestigde hem een keer de halt toeroepen en is zal de PVV collectief genegeerd worden. Mijn advies aan Geert: matig je standpunten en zorg ervoor dat je jezelf een machtige positie binnen de formatiebesprekingen krijgt. Speel de partijen tegen elkaar uit. Zorg voor mensen die ervaring hebben binnen de politiek en maak van de partij een geoliede machine. Dan komt het helemaal goed met je.